Taksi Mali Cihaz (TMC) nedir, nasıl çalışır?

Taksi Mali Cihaz (TMC); taksimetrelerle bağlantılı olarak çalışan veya taksimetre özelliğini de taşıyan, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından onaylanmış, çevrimiçi çalışan ve EFT-POS özellikli mali cihazdır. Tanım, 13 Şubat 2026 tarihli ve 33167 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 591 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nde yapılmıştır.

Günlük dilde en kısa karşılığı şudur: taksimetre + yazarkasa + kredi kartı POS'u tek cihazda. Ancak bu üç işlevin yan yana durmasından fazlası söz konusudur; cihaz, taksimetreye teknik olarak kilitlenmiştir.

Bu kilit, düzenlemenin bütün mantığını taşır: taksimetre TMC olmadan tek başına çalışamaz, ücret elle girilemez ve her yolculuk bir belgeyle sonuçlanır. Yolculuğun hesaplandığı yer ile belgenin düzenlendiği yer arasındaki boşluk kapatılmış olur.

Eskiden bu işlevler ayrı ayrı yürüyordu: taksimetre ücreti hesaplar, sürücü isterse elle fiş keser, kartla ödeme ise bankadan alınmış bağımsız bir POS üzerinden yapılırdı. Üç kanalın birbirinden bağımsız olması, aralarındaki tutarsızlığın da denetlenememesi anlamına geliyordu.

TMC ile bu üç kanal tek bir kayıt zincirine bağlanır. Bu yüzden tebliğ, bankaların taksi işletmecilerine ayrı bir POS vermesini yasaklar — aksi hâlde tahsilat yine zincirin dışına çıkabilirdi.

• 1. Taksimetre açılır. Taksimetrenin açılmasıyla TMC eş zamanlı olarak devreye girer. Cihaz kapalıysa veya bağlantı kurulamıyorsa taksimetre tek başına çalışamaz.
• 2. Yolculuk sürer. Taksimetre mesafe ve bekleme süresine göre ücreti hesaplar; yolculuk süresi ve kat edilen yol bilgisi kayıt altına alınır.
• 3. Ücret otomatik aktarılır. Yolculuk bitince tutar taksimetreden TMC'ye otomatik geçer. Cihaza elle tutar girilmesi teknik olarak mümkün değildir.
• 4. Varsa köprü/otoyol ücreti eklenir. Geçiş ücretleri taksimetreye veya doğrudan cihaza otomatik aktarılır ve belgede ayrı satırda gösterilir.
• 5. Ödeme alınır. Yolcu nakit veya kartla öder. Kartlı ödemede EFT-POS devreye girer ve POS bilgileriyle mali bilgilerin birleştiği bütünleşik fiş üretilir.
• 6. Belge düzenlenir. Fiş veya e-Arşiv Fatura düzenlenir. Belge düzenlenmeden taksimetre yeniden kullanılamaz — yani bir sonraki yolculuğa başlanamaz.
• 7. Veri iletilir. Satış bilgisi, GPS enlem/boylam ve zaman verisiyle birlikte GİB Teknoloji'ye elektronik olarak iletilir.

Bu akıştaki kritik nokta 6. adımdır. Belge düzenleme, sürücünün inisiyatifinde bir seçenek olmaktan çıkıp bir sonraki yolculuğun teknik önkoşulu hâline gelmiştir.

Bir cihazın "Taksi Mali Cihaz" sayılabilmesi için tebliğde sayılan şartların tamamını karşılaması gerekir. Bu liste, satın alırken neye baktığınızı bilmeniz açısından önemlidir:

Üretici tarafında da şartlar vardır: Bakanlıktan alınan onay 3 yıl geçerlidir ve eşit sürelerle uzatılabilir; üretici sattığı cihaz için en az 10 yıl yedek parça ve teknik servis desteği vermek zorundadır.

En sık karıştırılan konu budur. İkisi de ödeme kaydedici cihaz ailesindendir ama aynı şey değildir:

Pratik sonucu şudur: bir markanın yeni nesil ÖKC onayı bulunması, o markanın TMC onayı olduğu anlamına gelmez. TMC için ayrı bir onay süreci ve ayrı teknik kılavuz yürürlüktedir. Satın almadan önce marka ve modelin onaylı TMC listesinde yer aldığını dijital.gib.gov.tr üzerinden teyit edin.

TMC'ler iki tipe ayrılır: fiş düzenleyen ve e-Belge (e-Arşiv Fatura) düzenleyen cihazlar.

Fiş düzenleyen cihazlarda: Hizmet bedeli fatura düzenleme limitini aştığında veya yolcu talep ettiğinde, fişin TCKN veya VKN bilgisini içermesi şartıyla düzenlenen belge fatura yerine geçen belge sayılır. Bu durumda ayrıca fatura düzenlenmesine gerek kalmaz — kurumsal yolcuya "fatura kesemem" demek zorunda kalmazsınız.

e-Belge düzenleyen cihazlarda: Doğrudan e-Arşiv Fatura üretilir. Tutar fatura düzenleme limitinin altındaysa alıcı bilgisi yerine "NİHAİ TÜKETİCİ" açıklaması kullanılabilir.

Kartla ödeme yapıldığında düzenlenen belge bütünleşik fiştir: POS harcama bilgileri ile mali bilgiler aynı belgede yer alır, yolcuya ayrı slip ve ayrı fiş verilmesine gerek kalmaz.

Hangi cihaz tipinin size uygun olduğu, müşteri profilinize bağlıdır. Otel, şirket ve havalimanı transferi ağırlıklı çalışıyorsanız e-Belge düzenleyen cihaz muhasebe yükünüzü azaltır; ağırlıklı olarak sokaktan yolcu alıyorsanız fiş düzenleyen cihaz yeterli olabilir.

Kapsam, taksimetre takılması zorunlu olan taksilerle yolcu taşımacılığı yapan tüm mükelleflerdir. Tebliğ, kapsamı belirlerken "ticari kazançları basit usulde tespit edilenler dâhil" ifadesini açıkça kullanır; basit usul bir muafiyet değildir.

Tebliğdeki taksi tanımı şudur: en çok 9 oturma yeri bulunan, taksimetre kullanan M1 sınıfı ticari motorlu araç. Bu tanım kapsamın sınırını da çizer — tanıma girmeyen araçlar bu düzenlemenin konusu değildir.

Tarih tarafında tek bir gün yoktur; duruma göre değişir:

• Mevcut taksi işletmecileri: 1 Eylül 2026
• Geçiş döneminde yeni plaka alanlar: 1 Ocak 2027
• Yeni mükellefiyet tesis edenler: işe başlamadan önce
• Taksimetresini değiştirenler: değişimden sonra 30 gün içinde

Tebliğin gerekçesinde üç amaç sayılır: belge düzenine uyumun artırılması, kayıtlı ekonominin desteklenmesi ve yolcuların kartla ödeme imkânlarının yaygınlaştırılması.

Düzenlemenin geçmişi 2026'dan eskidir. Gelir İdaresi Başkanlığı, taksilerde yeni nesil ödeme kaydedici cihaz kullanımına ilişkin tebliğ taslağını 9 Mayıs 2025'te kamuoyu görüşüne açtı. Yaklaşık dokuz aylık değerlendirmenin ardından nihai metin 13 Şubat 2026'da yayımlandı.

Uygulamanın hedeflediği somut sorunlar şunlardır: yolculuğun belgelendirilmemesi, kartla ödeme talebinin "POS bozuk" gerekçesiyle reddedilmesi ve taksimetreden bağımsız kanallardan yapılan tahsilatın kayıt dışında kalması. Manuel tutar girişinin teknik olarak engellenmesi, GPS verisinin kaydedilmesi ve seyyar POS yasağı, bu üç sorunun her birine doğrudan karşılık gelir.

Yaklaşım yeni değil: aynı mantık daha önce yeni nesil ödeme kaydedici cihazlarla perakendede, e-Fatura ve e-Arşiv uygulamalarıyla ticarette kurulmuştu. TMC, bu zincirin taksi halkasıdır.

Cihaz kurulduktan sonra günlük operasyonda hissedilen başlıca değişiklikler:

• Her yolculuk belgeyle kapanır. Belge düzenlenmeden bir sonraki yolculuğa başlanamaz. Bu bir tercih değil, cihazın çalışma şartıdır.
• Kartla ödeme reddedilemez. Yolcunun kartlı ödeme talebini kabul etmek zorunludur.
• İnternet bağlantısı sizin sorumluluğunuzda. Cihazın sürekli çevrimiçi kalmasını sağlamak mükellefin yükümlülüğüdür.
• Ayrı POS kullanılamaz. Bankalar taksi işletmecilerine seyyar/masaüstü EFT-POS, Soft-POS veya sanal POS veremez.
• Cihaz size kilitlidir. Aktivasyonda cihaz adınız, VKN'niz ve plakanızla eşleştirilir; başka bir mükellefe ait cihazı kullanmak yasaktır.
• Arızada süre işler. Taksimetre en fazla 72 saat tek başına kullanılabilir; yetkili servis azami 48 saat içinde onarımı tamamlamak zorundadır.

Yükümlülüklere uyulmaması hâlinde VUK mükerrer 355 kapsamında özel usulsüzlük cezası kesilir: 2026 için birinci sınıf tüccarlarda ₺35.000, ikinci sınıf tüccarlar ve basit usulde ₺17.000. Süre verilmesine rağmen yerine getirilmezse ceza bir kat artırılır.

Düzenleme yalnızca sürücüyü değil, yolcuyu da doğrudan ilgilendirir:

• Kartla ödeme hakkı. TMC kurulu bir takside kartla ödeme talebiniz kabul edilmek zorundadır. "POS yok", "kart geçmiyor" gibi gerekçelerle nakit dayatmak tebliğ hükmüne aykırıdır.
• Her yolculukta belge. Yolculuk sonunda fiş veya e-Belge almanız gerekir.
• Fatura kolaylığı. Kurumsal seyahatte TCKN/VKN bilginizi verirseniz, düzenlenen fiş fatura yerine geçen belge olur; ayrıca fatura talep etmenize gerek kalmaz.
• Geçiş ücretleri ayrı görünür. Köprü ve otoyol ücretleri belgede ayrı satırda gösterilir; yolculuk bedeliyle karışmaz.

Talebin reddedilmesi hâlinde başvurulabilecek kanallar: Gelir İdaresi Başkanlığı'nın ihbar ve şikâyet hattı, ilgili belediyenin ulaşım/denetim birimi ve CİMER. Şikâyette plaka, tarih-saat ve güzergâh bilgisini vermek süreci hızlandırır.

TMC'ler, düzenlenen belgeye ilişkin enlem, boylam ve zaman bilgisini saklar ve belirlenen periyotlarla GİB Teknoloji'ye iletir. Taksimetre üreticileri de yolculuk süresi, kat edilen yol ve ücret bilgilerini periyodik olarak bildirir.

Amaç, yolculuk ile düzenlenen belgenin birbiriyle tutarlı olup olmadığının denetlenebilmesidir. Konum verisi, belgeye eşlik eden bir doğrulama unsuru olarak konumlandırılmıştır.

Tebliğ, cihazın ürettiği mali ve finansal verileri hassas veri olarak tanımlar. TMC üreticilerinin bu verileri üçüncü taraflarla kısmen veya tamamen paylaşması yasaktır; aksine davranan üreticiler hakkında kanuni işlem tesis edilir. Yani veriler, ticari amaçla pazarlanabilir bir varlık değildir.

Taksi çağırma uygulaması işleten şirketler için ayrı bir bildirim yükümlülüğü vardır: sistemlerine kayıtlı taksi işletmecilerinin bilgileri ve banka hesap bilgileri, Dijital Vergi Dairesi üzerinden GİB Teknoloji'ye bildirilir.

• Marka/model dijital.gib.gov.tr'deki onaylı TMC listesinde yer alıyor mu?
• Cihaz sizdeki taksimetre markasıyla uyumlu olarak listelenmiş mi?
• Cihazın dış yüzünde plaket var mı? (Firma adı, marka/model, sicil no, onay belgesi, yetkili servis bilgileri)
• Bulunduğunuz ilde yetkili servis var mı? Arızada 48 saatlik onarım süresi bu erişilebilirliğe bağlı.
• Teklifte cihaz bedeli, montaj, yıllık servis ve varsa abonelik kalemleri ayrı ayrı gösterilmiş mi?
• Üretici 11 Haziran 2026 tarihli fiş/e-Belge format kılavuzuna uyumlu güncel yazılımı taahhüt ediyor mu?

Maliyet kalemlerinin ayrıntısı ve teklif karşılaştırma yöntemi için fiyat rehberine, satın alma ve kurulum sürecinin tamamı için nasıl alınır rehberine bakabilirsiniz.

• "Yazarkasam var, yeterli." Değil. Yeni nesil ÖKC ile TMC ayrı kategorilerdir; TMC'nin ayrı onay süreci vardır.
• "Cihazı aldım, iş bitti." Bitmedi. Aktivasyondan sonraki 15 gün içinde banka üye işyeri anlaşması yapılmazsa cihaz pasife alınır.
• "Basit usuldeyim, bana uygulanmaz." Uygulanır. Tebliğ basit usulü açıkça kapsama dâhil eder.
• "Fiyatı devlet belirliyor." Belirlemiyor. Sabit resmî fiyat yoktur; fiyatı üretici ve ithalatçı firmalar belirler.
• "Cihazı kendim takarım." Takamazsınız. Kurulum, aktivasyon, bakım ve onarım yalnızca yetkili servisler tarafından yapılabilir.
• "Erteleme olur, beklerim." Yürürlükteki tarih değişmedi. Ayrıca gerçek darboğaz cihaz stoğu değil, kurulum randevusudur; erteleme olsa dahi kuyruk sizi bekletir.